Osnovni pojmovi o dionicama-akcijama

Osnovni kapital (akcionarskog) dioničarskog društva podijeljen je na manje, jednake, idealne djelove koji su predstavljeni dionicama-akcijama. Dionica odnosno akcija predstavlja pismenu ispravu o udjelu u vlasništvu izdavača - emitenta. Ona je jedna od osnovnih vrsta dugoročnih vrijednosnih papira (securities). To je strogo formalna, novčana, dugoročna i masovna, nedeljiva hartija od vrijednosti sa promenljivim prihodom.
Kod nas se za dionice najčešće koristi izraz akcija, iako se radi o stranoj riječi. Njemački izraz za dionicu je aktie; francuski- action a italijanski azione. Američki naziv za dionice je common stocks, a engleski ordinary shares.

Cilj ove izložbe je da prikaže dugotrajno interesovanje evropskog svijeta za Crnu Goru i Bugarsku kao i da postepeno obogati saznanja i predstavu o njima preko kartografije. To je ilustrovano mapama iz raznih oblasti kartografije- putnim mapama, pomorskim, vojnim, političko-administrativnim, istorijskim, trgovačkim i drugim, obuhvatajući period od IV do XX vijeka.

Bogata zbirka karata koje čuvaju Centralni Državni arhiv Republike Bugarske i Državni arhiv Crne Gore čine osnovu ove izložbe.

Karte grafički ilustruju istorijski razvoj Crne Gore i Bugarske.

Od kada se pojavila kao sredstvo komunikacije među ljudima, a to je nešto više od 130. godina, razglednica je stekla određeni značaj koji nije, nažalost, jasnije određen odnosno na odgovarajući način utvrđen i valorizovan. Razlog za ovakav status treba tražiti u činjenici da razglednica nije uživala naučnu plauzibilnost, niti joj je posvećivana pažnja ili iskazivano interesovanje.

Interesovanje za razglednicu ostaje u uskom krugu posvećenih kolekcionara i kartofila koji su uspjeli da sačuvaju ne samo sjećanje na razglednicu i nju samu već i određenu informaciju koju ona nosi. Posmatrano iz današnjeg ugla uočavamo da stara razglednica, pored osnovnog svojstva koje je odredila utilitarna namjena u vrijeme njenog nastanka, posjeduje i određene kvalitete koji se mogu razmatrati i biti interesantni sa više aspekata.

Istorijski antagonizmi, složeni koloplet političkih, dinastičkih, diplomatskih odnosa i aspiracija Velikih sila kao i narodonosni odnosno nacionalno-oslobodilački, suštinski antifeudalni, pokreti balkanskih naroda i država, opšti su okvir u kojem treba posmatrati prirodu i karakter odnosa među balkanskim narodima i državama.
Politika Velikih sila prema balkanskim narodima koja je, od slučaja do slučaja, podsticala njihove sukobe i podgrijavala aspiracije ili obeshrabrivala nastojanja stvarala je klimu uzajamnog nepovjerenja i netrpeljivosti a suštinski je bila usmjerena na održavanje status quo-a na Balkanu.